پروبیوتیک

 

بازاریابی شبکه ای توکا

 

پروبیوتیک (probiotic)

 

مهمترین بخش از غذاهای کاربردی می باشند که امروزه مصرف و تولید این نوع محصولات در دنیا به دو دلیل عمده به شدت رو به افزایش می باشد.کشورهای امریکا،ژاپن،کانادا،آلمان،هند در رآس تولید این محصولات سلامت محور هستند

  • ایجاد اشتراک میان مواد غذایی لذیذ ومضر و غذاهای دارای ارزش سلامت بخشی غذایی وداروئی(بعد سلامت بخشی)
  • تنوع محصول در بازار فروش (بعد تجاری)

پروبیوتیک از واژه ترکیبی کلمه pro وbiotic تشکیل شده به معنای برای حیات که در مقابل  Antibiotic (پادزیست)یعنی ضد حیات است. (یک نکته جالب به نظر میرسد که آنتی بیوتیک ها از خود میکروارگانیسم ها تولید میشودبعنوان مثال پنی سیلین که شناخته شده ترین آنتی بیوتیک می باشد توسط قارچ پنیسیلنیوم اکسپانسیوم تولید می شود)

در واقع پروبیوتیک ها میکرارگانیسم (باکتری های) های فعال ، زنده ومفیدی هستندکه اگر به میزان کافی مصرف شوند موجب اثرات مفید و سلامت بخش در بدن انسان می شوند.پروبیوتیك‌ها، باكتری‌های سودمند فلور میكروبی دستگاه گوارش هستند

 

اهمیت مصرف پروبیوتیک ها

روده انسان حاوی بیش از 100میلیارد باکتری زنده وفعالی است که همگی آن ها جمعیت باکتریایی روده را تشکیل می دهند که شامل توده ای از باکتری های مفید ، مضر، و خنثی می باشند

در بدن یک فرد سالم بین با کتری های مفید و مضر توازن وتعادل وجود دارد.از دلایلی که باعث از بین رفتن این توازن باکتریایی می شودمی توان  به موارد زیر اشاره کرد

  • مصرف بی رویه آنتی بیوتیک ها
  • اشعه درمانی و شیمی درمانی
  • استفاده از آب کلردار
  • عمل جراحی
  • حساسیت های غذایی و حساسیت های ژنتیکی
  • آسیب ها وآلودگی های محیطی ،فیزیکی واسترس های شدید
  • استفاده از مواد الکلی و ...............................

 

این موارد از نمونه هایی هستند که باعث بر هم زدن توازن میکروبی فلور طبیعی روده و از بین رفتن میکروارگانیسمهای مفید وغالب شدن میکروارگانیسمهای مضرمی شوند که از نتایج آن می توان به انواع بیماری ها وامراضی از قبیل افزایش کلسترول خون،کاهش سیستم ایمنی بدن در برابر بیماری ها،اسهال،انواع سرطان ها از جمله سرطان روده و کولون، قند خون، پوکی استخوان و.........می شود

 

*سؤال اینجا مطرح می شود که چرا باید روده سالمی داشته باشیم؟

 

دانشمندان و محققین امروزه به روده لقب مغز دوم را داده اند.این امر به دلیل ارتباطی است که بین بخش های روده و مغز وجودارد،جمعیت باکتریایی که در روده زندگی می کنند مواد شیمیایی خاصی از خود تولید می کنند که مغز آن هارا برای تنظیم حافظه ، خلق وخو ویادگیری به کار میگیرد

 

به عنوان مثال یکی از این رفتارها استرس و اظطراب می باشدحداقل ۸۰ درصد از هورمون سروتونین در بدن ما که با عنوان «هورمون شادی» شناخته می‌شود، به‌واسطه همین باکتری‌های مفید روده تشکیل وتنظیم می شودپس این گونه نتیجه گرفته می شود که بسیاری از امراض و بیماری ها و تنش ها واسترس ها در انسان ناشی از عملکرد ناصحیح روده است توسط توده عظیم میکروارگانیسم ها اداره می شود

 

مفهوم پری بیوتیک  (Pre-Biotic)(جهت مطالعه)

 مواد غذایی غیر قابل هضم و فیبرهای رژیمی که بدن (دستگاه گوارش) قادر به هضم این مواد نیست و باکتری های مفید روده میتوانند بصورت انتخابی از آنها استفاده کنند.در واقع پری بیوتیک ها منبع محرک رشد و فعالیت یک یا تعدادی ازباکتری های روده شده وبا تآثیرات سودمندی که دارند میتوانند باعث بهبود سلامت بدن انسان شوند.

پری بیوتیك‌ها غذای پروبیوتیك‌ها هستند. مصرف مداوم این تركیبات می‌تواند به رشد باكتری‌های سودمند دستگاه گوارش یا پروبیوتیك‌ها كمك شایانی كند.

پری بیوتیکها به عنوان یک بستر انتخابی برای باکتریهای مفید عمل نموده و اسیدهای چرب کوتاه زنجیری که از تخمیر آنها به دست میآیند از طریق افزایش تولید ایمنوگلوبولین A و اینترلوکین10 خواص ایمنومدولاتوری و محافظتی خود را اعمال میکنند.

 

بعضی از پری بیوتیک ها

*اینولین(پلی ساکاریدهای طبیعی هستند که توسط گیاهان تولیدشده وآنرا جهت سنتز وذخیره در اندام خود مانند ریشه وساقه استفاده می کنند.)

*الیگوساکاریدها(رافینوز واستاکیوز) در غلات وحبوبات

*نشاسته های مقاوم ) برنج – ماکارونی ،سیب زمینی سرد (

*فیبرهای غلات  (گندم-جو- حبوبات)

*موز، عسل، مارچوبه، كنگر فرنگی، سیر و پیاز حاوی پری بیوتیك‌ها هستند

 

سین بیوتیک (جهت مطالعه)

فرآورده هایی که به طور توام دارای پروبیوتیک ها (باکتری های پروبوتیک)و پری بیوتیک ها (مواد غذایی پروبیوتیک) هستند . کاربرد توام دو عامل یاد شده با هدف ایجاد هم افزایی در اثرات سلامت بخش آن ها صورت می گیرد.

 

الزامات و ویژگی میکروارگانیسم های پروبیوتیک مورد استفاده در محصول غذایی(جهت مطالعه)

  •  میکروارگانیسم های پروبیوتیک بایستی غیر بیماریزا باشند
  • میکروارگانیسمهای پروبیوتیک بایستی توانایی انتقال ژنهای مقاومت آنتی بیوتیک را نداشته باشند
  • میکروارگانیسمهای پروبیوتیک بایستی توانایی مقاومت در برابر اسید معده،آنزیمهای گوارشی راداشته باشند
  • میکروارگانیسمهای پروبیوتیک باید توانایی مقابله با عوامل بیماریزا را داشته باشند
  • میکروارگانیسم های پروبیوتیک باید توانایی چسبیدن به دیواره روده را داشته باشند.

 

مواردی از ویژگی ها و فواید پروبیوتیک ها:

 

*تقویت سیستم ایمنی ودفاعی بدن:

 سیستم ایمنی بدن مجموعه عظیم وفوق العاده ای  است و بعنوان حافظ دفاعی بدن محسوب می شود یکی از مهمترین اندام های بدن  دستگاه گوارش است که بیش از 70 درصد سیستم ایمنی بدن انسان را تشکیل می دهد. دستگاه گوارش منزلگاه باکتریهای مفید روده محسوب میشود که با بسیاری از عوامل خارجی مهاجم مبارزه می کنند. اما قدرت این گروه به افزایش باکتری های مفید وسودمندی در روده بستگی دارد.مبارزه بدن برای حفظ سلامتی از دهان آغاز می شود. بزاق دهان حاوی ضد میکروب های قدرتمندی مانند لیزوزیم، آلفا- آمیلاز و لاکتوفرین است. هر میکروبی که از این مرز دفاعی عبور می کند، بااسیدهیدروکلریک معده مواجه می شود. میکروب های عبوری از این خط دفاعی باید با پروتئین ها و ترکیبات شیمیایی در دستگاه گوارش که باکتری های مضررا تجزیه می کنند، مواجه می شونددر نهایت، جمعیت باکتری های مفید وسودمند بدن انسان وارد عمل می شوند. آنها از ورود باکتری های مضربه جریان خون یا حضور در روده کوچک و روده بزرگ جلوگیری می کنند. این باکتری های سودمند همان پروبیوتیک ها هستند که باعث تقویت سیستم ایمنی بدن ما می شوند.بافت لنفاوی روده یا همان GALT با تعداد زیادی از سلول‌های پُرزهای ایمن پر شده است که نقش مهمی در بدن ایفا می‌کننددر واقع، اولین خط دفاعی بدن و اولین جایی که باید ورود میکروب‌های مضر به دیواره روده و جذب شدن آن‌ها جلوگیری کند، همین قسمت از بدن است.  تعادل در وضعیت میکروبیوم انسانی برای عملکرد  درست بافت لنفاوی روده  GALT حیاتی است و افزایش تعداد باکتری‌های مفید و سودمند در روده به کنترل باکتری‌های مضر روده کمک می‌کند که در نهایت باعث بهبود و تقویت دستگاه ایمنی می شود.

یکی از محصولاتی که مصرف آن  باعث رشد وتوسعه فلور میکروبی مفید روده ها می شود استفاده از محصولات پروبیوتیک مانند نوشابه پروبیوتیک است

 

  *جلوگیری از رشد وفعالیت باکتری های پاتوژن(بیماری زا):

با بر هم خوردن بالانس جمعیت میکرارگانیسم های فلورباکتریایی روده از طریق مصرف پروبیوتیک ها به نفع باکتری های سودمند از رشد و فعالیت باکتری های مضر کاسته می شود این عمل با استفاده از باکتری های پروبیوتیک با استفاده از چندین مکانیسم مانع رشد و فعالیت میکروارگانیسم‏ های پاتوژن(بیماری زا) می ‏شوند. تولید اسیدهای آلی مانند اسید لاکتیک که حاصل تخمیر کربوهیدرات‏ ها هستند، می ‏توانند با کاهش PH روده از فعالیت باکتری‏ های مضر جلوگیری کنند. همچنین وجود رقابت در به دست آوردن مواد غذایی مورد نیاز و توانایی اتصال به پوشش دیوارروده و تشکیل کلونی در روده به علاوه تولید و ترشح مواد ضد باکتریایی (باکتریوسین) به نحو موثری سبب جلوگیری از اثرات نا مطلوب(باکتری های مضربیماریزا) یا پاتوژن‏ ها بر سلامتی فرد می‏ شوند

 

*کاهش کلسترول بد(LDL) خون:

با مصرف مواد غذایی پروبیوتیک اسیدهای چرب بازنجیره کوتاه تولید شده که سنتز کلسترول را در کبد متوقف می کند وسبب حرکت کلسترول پلاسما به کبد می شود.همچنین پروبیوتیک ها از طریق اتصال کلسترول به نمک های صفراوی از جذب آن جلوگیری می کند. پروبیوتیک ها قادرند با مهار آنزیم HMG-CoA ردوکتاز که از آنزیم های مهم در چرخه تولید کلسترول در بدن میباشد و دکونژوگاسیون نمکهای صفراوی و دفع آنها، میزان کلسترول خون را کاهش دهند.

 

*بهبود هضم لاکتوزدر روده و کاهش عارضه عدم تحمل لاکتوز:

برخی از افراد به قند شیر حساسیت دارندو توانایی هضم قند شیر (لاکتوز) را ندارند یعنی آنزیم لاکتازدر دستگاه گوارش این افراد وجود نداردو یا بسیار ضعیف است .این عارضه میتواند باعث بروز مشکلاتی از جمله درد شکم، نفخ، باد شکم، اسهال، تهوع و بازگشت اسید به مری شود(ریفلاکس معده) شود. به همین دلیل پروبیوتیک ها میتوانند با ترشح اسید لاکتیک به بهبود این عارضه کمک کنند

 

*تولید ریز مغذی ها مانند انواع ویتامین ها بخصوصK,B،اسیدهای آمینه واسیدهای چرب مورد نیازبدن   

جذب ویتامینهایی مانندویتامین B1، B6، B12، اسید فولیک و ویتامین K افزایش می یابد و کوآنزیم Q10 در بدن تولید می شود.

 

*تولید آنتی اکسیدان ها و ترکیبات ضدسرطان

  • این باکتری ها به مواد موتاسیون زا وسرطان زا وسمومی مانند آفلاتوکسین متصل می شوند وبا تجزیه آن ها جذب این مواد را در روده کاهش می دهند
  • باکتری های پروبیوتیک با تولید برخی مواد مانند فولات و بوتیرات بر روی سلولهایی از جمله سلول های روده اثر می گذارند و مانع از سرطانی شدن سلولها می شوند.این موادهمچنین می توانند به ترمیم DNA های آسیب دیده ای که باعث بروز سرطان می شود بپردازند
  • کاهش اسیدهای صفراوی که نقش مهمی در کاهش سرطان دارد
  • تحریک سیستم ایمنی بدن: باکتری های پروبیوتیک توانایی تولید فاکتورهای TNF-α ، IL-1β رادرند که این مواد در کاهش سرطان نقش به سزایی دارند.
  • باکتری های بیماریزا در بدن می توانند برخی ترکیبات پیش سرطانزا مثل نیتروردوکتاز، آزوردوکتاز ، β گلوکورونیداز ،گلیکولیک اسید و هیدرولاز را با تغییراتی به ترکیبات سرطانزا تبدیل کنند. باکتریهای پروبیوتیک با مقابله با بیماریزاها و کاهش میزان آنها باعث کاهش به وجود آمدن این مواد سرطانزا می شوند.

 

*بهبود وکاهش عوارض دیابت:

وجود اثرات مثبت پروبیوتیک­ها بر دیابت نوع 2 و دیابت بارداری می­باشند. افزایش مقاومت به انسولین، التهاب مزمن خفیف به همراه افزایش سایتوکاین­های التهابی، استرس اکسیداتیو و تولید رادیکال­های آزاد و دفاع آنزیمی ناکارآمد بر علیه این رادیکال­ها از مشخصات دیابت است. پروبیوتیک ها ، قند خون ناشتا را کاهش داده و با کاهش التهاب سیستمیک، سایتوکاین­های التهابی و استرس اکسیداتیو باعث بهبود حساسیت به انسولین و کاهش عوارض دیابت می­گردند.

 

*کاهش فشار خون

پروبیوتیک هابا مهارآنزیم مبدل آنژیوتانسین (ACE) درسیستم رنین- آنژیوتانسین باعث کاهش احتباس آب و املاح در بدن و در نتیجه کاهش فشار خون می گردند.

 

*کاهش پوکی استخوان

پروبیوتیک ها یکی از بهترین میکروارگانیسمهایی هستند که می توانند مواد معدنی مفید را سنتز و جذب کنند وآنرا در اختیار اندام های بدن قراردهند.مانند کلسیم،منیزیم،مس ،روی،سدیم ،پتاسیم و.....این مکانیسم به دلیل ساخت اسید توسط پروبیوتیک ها و کاهش PHاست که این کاهش سبب تبدیل فلزات آلی به شکل غیر آلی می شود واز این طریق جذب و دسترسی آنها در روده افزایش می یابد

 

*بهبود عملکرد دستگاه گوارشی و حرکات دودی روده

از جمله رفع اسهال،یبوست،جلوگیری و کاهش بیماری ها وعفونت های روده ای مانند سالمونلا،شگیلا،هلیکوباکتر

 

*حفظ وبهبود سلامت پوست ومو

  • پروبیوتیک ها و شادابی پوست: کاهش سموم بدن از طریق دفع مناسب و کامل و در واقع تنظیم مناسب اجابت مزاج، تولید کلاژن، تولید ویتامین ها و مینرال های حیاتی برای حفظ پوست سالم، و رفع یبوست که خود یکی از عواملی است که باعث کدورت در پوست می شود، درحفظ جوانی و شادابی پوست تاثیر بسیاری دارند. پروبیوتیک‌ ها با دار بودن توانمندی در جلوگیری از سنتز بیش از حد ملانین (رنگدانه های طبیعی پوست) که در دوران پیری به وضوح بر روی پوست دیده می شوند و مطمئنا بر عدم زیبای پوست موثرند، باعث می‌شوند پوست هر چه بیشتر روشن و جذابتر بماند.
  • پروبیوتیک ها وخاصیت ضدپیری پوست: همانطور که اشاره شد پروبیوتیک‌ ها به تولید و حفظ آنتی اکسیدان ها در بدن کمک خواهند کرد. آنتی اکسیدان ها فاکتورهایی هستند که بر علیه رادیکال های آزاد اقدام کرده و آن را بی اثر می کنند. رادیکال های آزاد بر اثر استرس، تغذیه نامناسب و آلودگی هوا و ... در بدن ایجاد شده و می توانند به سلول ها آسیب زنند و یکی از آثار آن ایجاد چین و چروک زودرس در پوست شماست.
  • همچنین این میکروارگانیسم های مفید (پروبیوتیک ها) به تولید کلاژن کمک زیادی می کنند. کلاژن یک ترکیب اصلی در ساختار پوست برای شادابی، جلوگیری از پیری و حفظ استحکام بافت ها است و البته با افزایش سن تولید آن بسیار رو به کاهش خواهد رفت.

 

*کاهش ابتلا به عفونت های تناسلی در زنان در صورت مصرف با داروهای مناسب

 

*افزایش دسترسی بیولوژیک به یون های مانند کلسیم،منیزیم،آهن،مس،سدیم،روی و------

 

*بهبود بیماری های کبدی:

بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD) از مهم­ترین علل بیماری­های مزمن کبدی- کلیوی می­باشد که به دلیل شیوع چاقی، رژیم غذایی نامناسب و کم تحرکی در زندگی امروزی به یک نگرانی و تهدید برای سلامت جامعه تبدیل شده است. این بیماری که هم در کودکان و هم بزرگسالان دیده می­شود، بیشتر در افراد دارای اضافه وزن و چاق بروز می­کند. علاوه بر چاقی، میکروفلور گوارشی هم نقش مهمی در ایجاد مقاومت به انسولین، تجمع چربی و تشکیل سیروز در کبد دارد. پروبیوتیک­ها با تقویت مخاط دستگاه گوارش و کاهش نفوذپذیری آن، از جابجایی باکتری­ها (Translocation) و اندوتوکسمی جلوگیری می­کنند. هم­چنین با کاهش آسیب­های التهابی و اکسیداتیو و آنزیم­های کبدی نظیر آمینوترانسفراز­ (ALT وAST) باعث بهبود وضعیت بافت کبد می­شوند، که نقش مهمی در درمان این بیماری و جلوگیری از پیشرفت آن ایفا می­کنند.همچنین پروبیوتیک ها از طریق کاهش فعالیت اوره آزی باکتری های دیگرسبب کاهش جذب آمونیاک وسموم در روده وکبد میشوند

 

*کاهش وزن و جلوگیری از چاقی:

  • پروبیوتیک ها با توازن وتعادل فلور میکروبی،طبیعی روده می توانند میتوانند به کاهش وزن کمک کنند پروبیوتیک ها با تآثیر برترشح سطح هورمون سیری(لپیتن) که هورمون تنظیم سیری در بدن است آنرا    افزایش داده و هورمون اشتها(گرلین) تعدیل می شودبا این عمل  متابولیسم(سوخت وساز ) چربی در بدن افزایش می یابد
  • پروبیوتیک ها در روده مانع از جذب بیش از حد چربی در روده می شوند بااین مکانیزم چربی را به ماکروملکول های کوچک سنتز کرده و چربی هایی مفید مانند فیتواسترول ها واسید لینولئیک (ترکیبی که باعث تسکین بیماری کبد چرب ناشی از چاقی می شود) را جذب می کند وسایر چربی های مضر بدن با ترشح چربی در مدفوع از بدن خارج می شود .
  • پروبیوتیک ها باعث افزایش ترشح هورمونی بنام ANGPTL4 می شوند که نقش بسیار مهمی در متابولیسم چربی دارد .با افزایش این هورمون وبالا رفتن متابولیسم مانع از انباشته شدن چربی دربدن می شوند